Formula 1 Tarihini En İyi Motorları

[Eriador]

Formula 1 deyince akla gelen ilk şeydir hiç şüphesiz motor.Her ne kadar günümüzde standardtlaşan aerodinmizm in gölgesinde kalan bir parça halini almış durumda olsa da eskiler "Şasi ne kadar dayanıklı ,aerodinami ne kadar kusursuz pilot ne kadar yetenekli olursa olsun Formula 1 otomobili ancak motoru kadar hızlıdır derler." Karşınızda tarihin en iyi 10 motoru.




1- 3.0 LT FORD COSHWORTH DFV



Ford un ürettiği Coshworth DFV sadece F1 motor tasarımı ve performası ile ilgili parametreleri baştan yazmakla kalmadı, rakiplerini öyle büyük farkla geride bıraktı ki tüm Grand prix yarış kültürünü değiştirdi.1967 Hollanda gp sinde Jim Clarck ın Lotus 49 la kazandığı birincilikten,1983 Detroit te Michele Albereto nun Tyrell ı bir DFY modifikasyonu ile kazanana dek bu 90 derece açılı V motoru tam 155 grand prix zaferine imza attı.Bir deha olan Keith Duckworth un Ford un 100 bin sterlinlik bütçesi ile tasarladığı motor 1969 un başında herkesin satın alabileceği bir ürün haline geldi.Tanesi 7500 sterlindi.Bu motorla 3 kez dünya şampiyonu olan Jackie Stewart “Nasıl fark yarattığını tahmin bile edemezsiniz” diyor, “ Ken Tyrell ın takımına katılmadan önce H-16 BRM kullanıyordum.DFV yle yarıştığım anda sanki başka bir gezegende yarıştığımı hissettim”.Daha da önemli bir nokta DFV Enzo Ferrari nin takımın sürekli olarak üzmeyi başarmıştı.

2 – FERRARİ V10 90°



96-97 sezonlarında kullanılan 75°, 98-99 sezonunda kullanılan 80° den sonra Ferrari müthiş rekorların ve başarıların geleceği 2000-05 yılları arasında 90° li V10 motorunu kullandı. Rory Byrne ve Ross Brawn ikilisinin teknik ve tasarımını üstlendiği harika aracın motor bölümü başkanlığı koltuğunda bulunan Paolo Martinelli " Temel amacımız aracın şasisi gibi her sene motoru daha üst seviyeye taşımaktı" diyor."Bu süre zarfında çok sayıda yenilikçi malzameler ve çeşitli bileşenler kullandık.Buna ek olarak yakıt ve madeni yağ geliştirme ortağımız Shell ile oldukça yakın çalıştık."
Mercedes Ilmor un dayanıklık konusunda oldukça geride kaldığı bu dönemde Williams ın kullandığı P kodllu V10 lar güç üretimi konusunda Ferrari V10 undan daha üstün olsa da kırmızıların yakaladığı motor -şasi ikilisinin müthiş uyumu dönemin tek hakiminin Ferrari olmasını sağladı.Ferrari 2000 den 2005 in sonuna kadar kullandığı bu motorda sadece Fransa 2000 de motorundan gri dumanlar yükselmiş.Schumacher 5 şampiyonluk kazanırken takım 58 galibiyete imza atmıştı.

3- 1.5 TAG TTE-P01 TURBO V6



1981 de Ron Dennis, Porche nin kapısını çalarak onlardan teknoloji harikası olan bir F1 motoru istedi.Ancak Ron bedavacı değildi.Şef tasarımcı John Bernard ın istekleri doğrultusunda hazırlanacak 1.5 litrelik turbo v6 motoru geliştirmek için harcanacak parayı ödemeye hazırdı.Sonuç ,küçük boyutlarda aliminyum bazlı,90 derece v6 bir motordu.İlk versiyonu 600 beygir gücünde ,yani en iyi Coshworth v8 den yaklaşık 75 beygir daha fazlaydı.Motor Mclaren in yatırımcılarından Techniques d’Avant Garde nin ismini kullanarak TAG turbo olarak anıldı ve Mclaren a 84,85, ve 86 da üst üste 3 markalar şampiyonluğu kazandırdı.Lauda”Mclaren –TAG o kadar iyiydi ki 1984 pilotlar şampiyonası benimle Alain Prost arasında bir yarışa dönüşmüştü.İkimiz 16 yarışın 12 sinde ilk sırayı elde ettikPorsche gerçekten mükemmel bir iş çıkarmıştı” dedi

4 - 3.0 FERRARİ 312 DÜZ-12



312 DÜZ -12 ,Ferrarinin 1970 sezonunda o zamanlar pistleri domine eden İngiliz takımlarına karşı başını dik tutmasını sağlayacak bir performans sergileyen Maranello F1 motorlarından biriydi.Şef mühendis Mauro Forghieri eski v12 ye göre küçük te olsa bir ağırlık avantajı sağlayacağını düşünerek düz-12 versiyon kullanmayı denedi.İlk başta 312 nin 11500-11750 devirde yaklaşık 460 beygir güç üreteceği hesaplanmıştı.Amerikadan ithal özel alaşımlarla yapılmış çok dayanıklı bir motordu.312, 70-80 yılları arasında 11 sezonda 158 Grand Prix den 37 galibiyet üç de şampiyonluk çıkardı.”Gerçekten kurşun geçirmez gibiydi” diyor Mario Andretti,”Motorun canına okurdunuz ama ters bir ses bile duymazdınız.Ne olursa olsun çalışmaya devam ederdi.”

5 – 2.5 MASERATİ 6 SİLİNDİR (250 F )



250F şasisine monte edilen 6 silindirli Maserati motoru bu klasik F1 otomobilini tüm 2.5 lt dönemi boyunca (54 -60 arası) pistlerde tutmayı başardı.Bu motorun 1954 teki ilk ve üç yıl sonraki son şampiyonluğu kazanan isim efsane pilot Fangio ydu.2493 cc hacimli motor,metanol yakıtla 7400 devirde 240 beygir güç üretiyordu.1954 te gelişimi sürdü ve silindir başları ile valf kontrollerindeki değişikliklerle 800 devire çıktı.ancak maliyet çok yükseldiği için motoru almak isteyen takımlara orijinal motorlar satıldı.1957 de motor metanol/benzol yakıt karışımına eklenen nitro –metan sayesinde 270 beygir güç üretiyordu.

6– 1.5 COVENTRY CLİMAX V8



Ferrari 1.5 litrelik motorların ilk szonunda pistleri domine etmişti ama 1961 sonunda ortaya çıkan Coventry Climax V8 bu üstünlüğü bitiren araç oldu.Bu 90 derece açılı V8 her sezon biraz daha geliştirilerek ilk versiyondaki 185 beygir güç,son yapılan 32 valfli versiyonda 213 beygire ulaşmıştı.115 kg lık ağırlığı ile Climax V8 o zamanların en hafif f1 motoruydu.Üçü dışında hepsi,efsane pilot Jim Clark ın Lotus u tarafından kazanılan 22 grand prix zaferine ulaştı.Climax V8 sadece çok başarılı bir motor değil aynı zamanda F1 in en bağımsız takımları için güvenilir ve ucuz bir seçenek oluşturdu.Başarıları belki Coshworth DFV kadar büyük değildi ama o zamanlar Climax V8 en az DFV kadar önemli bir rol oynadı

3.5/3.0 RENAULT RS V10



Motorların çoğunluğunun V8 ya da V12 olduğu bir dönemde Renault,1989 başında F1 e 67 derecelik V10 bir motorla dönüş yaptı.İki yıl içinde Williams la hem markalar hem de pilotlar şampiyonluğu için mücadele edecek duruma gelmişlerdi.1992 de Nigel Mansell şampiyonluğa ulaştı.14000 devirde çalışan 1992 nini Renault Renault RS4 V10 motoru yaklaşık 750 beygir güç üretiyordu.Rs 4 ün ilk monte edildiği Williams FW 14B bir teknoloji harikasıydı.Aktif süspansiyon,ABS fren sistemi,yarı otomatik vites kutusu gibi süper özelliklere sahipti.Bunların tamamı 1992 sonunda yasaklandı ama Renault V10 ,Prost(93),Schumacher (95),Hill (96) ve Villeneuve (97) le üstüste şampiyonluklar kazanmayı başardı.Renault Sport düzenli olarak motoru geliştirmeyi sürdürerek 95 başındaki3 litre motorlara geçişte de üstünlüğünü korudu.V10 motor FİA kuralları tarafından mecbur edilmeden önce bile Renault ciddi bir motor üretmek isteyen herkesi bu tercihi kullanması gerektiğini ispat etmişti bile.

8 – 1.5 BMW M12/13 TURBO



F1 motorları tarihini en çılgın ürünlerinden biriydi.1000 beygirin üzerindeki M12, BMW nin teknik gurusu Paul Rosche tarafından geliştirilmiş ve temelde standart dört silindirli bir yol otomobilinin motor bloğu kullanılarak yapılmıştı.(en az iki yıl kullanılmış ve 100 bin km yapmış motorlar seçiliyordu.).Bu silindir başına 4 valfti.Tek KKK turbolu motor başlarda 9500 devirde 560 beygir güç üretiyordu ve 1983 te Piquet e şampiyonluk getirmişti.Motor biraz daha geliştikten sonra sıralama turları için üretilen özel modelin kısa bir süre için 1100 beygire kadar çıktığı söyleniyordu.Piquet in Brabham ı ya da Gerhard Berger in Benetton unun Monza nın ünlü start finiş düzlüğünde 340 km hızla giderken arkalarında bıraktıkları yanmamış hidrokarbon bulutu gözalıcı renk oyunları yaratarak izleyenleri büyülüyordu.”Monaco daki ünlü tepeye Massenet sol virajına doğru altıncı vitesle tırmanırken bile patinaj yaptığımı hissedebiliyordum” diyor Berger “Yaklaşık saatte 320 km ile üstelik”

9 – HONDA RA 163 V6 TURBO



Honda RA163 V6, TAG turbonun elinden F! İn en güçlü motoru unvanını alarak 86-88 arasında Williams ve Mclarenle üst üste üç şampiyonluğa ulaştı.RA163 hayatına 80 lerin ilk yarısında çok başarılı olan 80 derecelik Honda F2 motorunun bir turbo versiyonu olarak başladı.V6 nın ilk versiyonları son derece hızlı ve dayanıklı ama kullanılması çok zor motorlardı.Motorda turbo gecikmesi vardı.Dar bir güç sınırını aştığı zaman aniden 700 beygire fırlıyordu.Honda zamanla motoru geliştirerek güç artışını daha kontrollü hale getirdi;1988 de ise Williams la olan sözleşmesini bir yıl daha erken bitirerek Mclaren e konsantre oldu ve 2.5 bara indirilen turbo çıkış gücüne rağmen 625 beygirlik harika bir E versiyonu geliştirdi.Yeni motor 1987 deki versiyondan yüzde 23 az yakıt tüketiyordu.

10 – 3.0 MERCEDES F0110 V10



Ilmor mühendislik, Leyton House/March ve Sauber içinkendi motorlarını geliştirmesinin ardından,90 ların ilk yarısında Mercedes-Benz in V10 motor programı yavaş yavaş ilerlemeye başladı.Mercedes 1993 te Ilmor un bir kısmını satın aldı ve 1995 ten beri Ilmor un üzerinde üç noktalı yıldız taşıyan 75 derecelik V10 ları Mclaren e güç sağladı.İlk başlarda bazı sorunlar yaşasa da Ilmor 90 ların sonunda Mercedes V10 u geliştirerek pistteki en iyi motor haline getirdi.Ancak motor en güvenilir olmaktan hayli uzaktı.Mclaren tasarım bölümünü Williams dan 1996 da transfer ettikleri adrian Neewy in etrafında yeniden kurdu.Bu değişiklik meyvesini çok kısa sürede verdi ve şasi motora uyum sağlıyarak Mika Hakkinen in 98 ve 99 da Pilotlar Şampiyonu olmasını sağladı.”Ilmor un 90 larda ürettiği orijinal F1 motoru 2000 lerdeki Mercedes V10 u karşılaştırırsanız arada büyük farklar görürüsünüz” diyor Mario İllien”Ancak yine de genel felsefe aynı.İlk zamanlar motorun en büyük avantajı çok küçük ve hafi olmasıydı ve bu bizim sürekli peşinde olduğumuz bir şey “

Kaynak:F1 Racing & İnternet
Sinan Bozok


Videolar da benden dinleyin kulaklarınızın passı açılsın


Michael Schumacher testing F1 Ferrari 2001 - screaming F1 V10 sound - YouTube

Renault F1 V10 SOUND @ test bench early 90's - AMAZING SOUND - YouTube

ATSPEED ROLLING ROAD FORMULA 2 BMW M12 - YouTube

Honda F1 motor test - YouTube

Techturkey.com Post 1

[initial-D]

listede olması geren motor BMW P80 serisi *motorun alt ucundaki üzerinde sarı parçalar olan yuvarlak debriyaj 2000 yılında Williams takımında BMW E41 isimli 72 derece açılı 17200devirlik 800 hp lik motoru yerine 2001 yılında 90 derece açılı 22 kilo daha hafif 50 hp daha güçlü P80 isimli motor yarıştı. 2002 senesinde sıralama turlarında kullanılan versiyonu açık ara diğer takımlardan üstün bir motordu ferrarinin kazanamadığı pole posizyonlarının haricinde diğer tüm yarışlara Montoya pol pozisyonunda başlamıştı.Monza da sıralama turlarında kullandıkları 50 kilometre ömüre sahip olan versiyon atmosferik F1 motorlarında 19.000 devir barajını aşan ilk motor olarak 19.050 devir yaptı ve tarihin en hızlı turu atılmıştı.Ama sezon sonunda Ferrari şasisi ve Schumacherin ezici üstünlüğü ile Williams takımlar şampiyonasında 2. olabilmişti. 2003 yılında ise sıralamalarda 19.200 devir dönerken yarışlarda 19.000 devirde çalışıyordu. Sıralamalarda kullanılan versiyonun 1000hp üzeri olduğu konuşuluyordu ve ağırlığı 2 sezon önce kullanılan E41 motora göre 31 kilo daha hafifti.89 kg ağırlığıyla 3 litre motorlar içerisinde en hafif F1 motoruydu.Sezon sonunda Ferrari markalar şampiyonu olsada Willams arayı epey kapatmıştı ve bu sezon McLaren daha iyiydi.Usa GP deki şanssızlık ve cezalar olmasa belkide Montoya ve Raikonenin şampiyonluğu söz konusuydu. 2004 ve 2005 yıllarında da P84/85 ile devam edildi.Yarış ve sıralamarda 19000 devir çeviriyordu, 925-950 hp gücündeydi.2006da V8 lere geçilmesiyle eski formunu yitirdi. Ferrari gibi kurşun geçirmez bir motor değildi ama güvenilebilecek bir motordu.2003 sezonunda Montoya şampiyonluk savaşı verirken sadece Avusturya'da yolda kaldı ki o yarışta da SC arkasında giderken artan yağ sıcaklığı buna sebepti. 2004 Monza Pratik seansında F1 otomobiliyle atılan en yüksek ortalama hıza sahip tur P84 motoruyla ve 2005 yılında F1 otomobiliyle çıkılan en yüksek sürat (372,6km/h) P85 motoruyla Williams/Montoya tarafından yapıldı.Motorun en büyük şanssızlığı ve belkide listeye girememesindeki sebep şampiyon olamamasıydı. En yüksek ortalama hızlı yarış ve pole turu da listenin 2. sırasında bulunan Ferrari ile kaydedildi. Burak

kendim bir de bu motoru toparlamak istedim

Techturkey.com Post 2

[Conqueror]

Renault un sarı çaydanlıkları vardı. Sanırım bu lakap turboyu o dönemde bir tel onların kullandığı ve motorlarının pit alanında çoğunlukla alev aldığı için verilmişti. Motor hakkında çok derin bilgim yok ama küçük hacimli, turbo şarjlı, RS1 kodlu bir motor diye biliyorum.

Ferrarinin 2000-2005 seneleri arasındaki motoru bence tam bir efsane, rakiplerinden daha az rpm e ve daha az beygire sahipti.

Hatta çoğu zaman coulthard,hakkinen,pedro,fısıchella,montaya'nın yarış içindeki en yüksek sürat dereceleri ferrarilerden daha yüksek oluyordu.

Schumacher'in pole position rekorunu çok geç kırabilmesinin nedeninin'de bu motor olduğuna inanıyorum. Her ne kadar sıralama turları için hırçın motorlar kullanılsada mclaren'in ve Williams2ın motorları ferrariden daha hızlıydı.

Techturkey.com Post 3

[senna]

doğru motor 1. olmuş dfv yılına göre efsanevi bir motor, ayrıca tasarlayanlar büyük üstad eğilmek lazım önlerinde

Techturkey.com Post 4

[Maxi]

yazıda 600-800-1000hp veren 1.5 litrelik turbo motorlarda kullanılan yakıtın oktanı yazılmamış
sennadan ricam onuda belirtmesi yönünde
millet, bu güçlerin 92-95 oktanlık benzinle alındığını düşünüp hayallere kapılmasın

Techturkey.com Post 5

[Day Walker]

Süper oldu bu konu paylaşım için saol Kaan

Techturkey.com Post 6

[senna]

Maxi´isimli üyeden Alıntı yazıda 600-800-1000hp veren 1.5 litrelik turbo motorlarda kullanılan yakıtın oktanı yazılmamış sennadan ricam onuda belirtmesi yönünde millet, bu güçlerin 92-95 oktanlık benzinle alındığını düşünüp hayallere kapılmasın

abi yanlışım varsa düzeltebilirler ama turbo döneminde toluen gibi yakıtlar kullandılar, cosworth kendi tasarladığı motorda güçle beraber yakıt tüketiminide düşük tutmaya çalışıyordu, bmw m20 motorlarında toluen karışımı kullandığını söylemiş ama ne kadar doğru yada yanlış bilinmez gizli tutmaya çalışıyorda olabilirler çünkü bazı yerlerde de kendi sentetik yakıtını yaptığı söylenir bmwnin, toluen bir kısma doğru olabilir soğukta rölanti tutmaması vs tolenin özelliklerine benziyor

Techturkey.com Post 7

[Eriador]

yanlış hatırlamıyorsam 99 dan mı 2000 den beri mi ne belki biraz daha önce normal yol araçlarındakine yakın bi benzin kullanıyor çok aman aman bi fark yok hatta şöle bi test vardı : How close is F1 fuel to road car fuel? James Allen on F1

yazının özeti Shell V-Power normal araçlar için olanı F1 araçlarına konulduğunda yarışlarda kullanılan benzinden daha fazla performans gösermiş araç düzlükte ve virajlarda daha hızlıymış.

Yakıt konusunda da bi avantaj sağlanmasın ekstra bişiler elde edilmesin diye çok sıkı kontroller var yarış öncesi ve sonrası.yani 2. olan Ferrari 10. Olan Mercedes ve Burak ın koyduğu BMW normal yola çok yakın bi benzinle o güçleri elde ediyorlar.Ama daha öncekilerde yakıtın rolü var

Techturkey.com Post 8

[kifanhom]

çok güzel paylaşım
teşekkürler

Techturkey.com Post 9

[senna]

Eriador´isimli üyeden Alıntı yanlış hatırlamıyorsam 99 dan mı 2000 den beri mi ne belki biraz daha önce normal yol araçlarındakine yakın bi benzin kullanıyor çok aman aman bi fark yok hatta şöle bi test vardı : How close is F1 fuel to road car fuel? James Allen on F1 yazının özeti Shell V-Power normal araçlar için olanı F1 araçlarına konulduğunda yarışlarda kullanılan benzinden daha fazla performans gösermiş araç düzlükte ve virajlarda daha hızlıymış. Yakıt konusunda da bi avantaj sağlanmasın ekstra bişiler elde edilmesin diye çok sıkı kontroller var yarış öncesi ve sonrası

benim dediğim 80lerde kullanılan yakıt

Techturkey.com Post 10

[Eriador]

Bro ben zaten yakın çağı kasdetiştim de enter a erken basınca post yarım gitti şimdi düzelttim

Techturkey.com Post 11

[Maxi]

o kadar güzel bilgiler resimler geliyorki arayınca bu konu üzerine
ama dediğin gibi ortada net oktan bilgisi yok

kimi diyor %20 toluen karıştırmışlar kimi diyor %100 toluen olmasın?
ama şu bir gerçekki 1500cc 4 silindir turbo motordan 1500hp almak için çok çok yüksek oktana ihtiyacın var


BMW Turbo F1 Engine
The 1987 Cosworth GBA F1 turbo V6 engine in detail.


BMW M12/13

Techturkey.com Post 12

[Eriador]

şöle bi link buldum burda biraz daha fazla bilgi var : Formula 1 (F1) Yakıtlar ve Yağlar-Dr. da VINCI

*bonus olsun yakıt pompaları yasaklanmadan önce saniyede 12 litre yakıt yüklüyordu , ozamanlar daha iyidi stratejiler karışık oluyor yarışlar biraz daha keyifli oluyordu

Techturkey.com Post 13

[Mustafa Birsesli]

senna´isimli üyeden Alıntı abi yanlışım varsa düzeltebilirler ama turbo döneminde toluen gibi yakıtlar kullandılar, cosworth kendi tasarladığı motorda güçle beraber yakıt tüketiminide düşük tutmaya çalışıyordu, bmw m20 motorlarında toluen karışımı kullandığını söylemiş ama ne kadar doğru yada yanlış bilinmez gizli tutmaya çalışıyorda olabilirler çünkü bazı yerlerde de kendi sentetik yakıtını yaptığı söylenir bmwnin, toluen bir kısma doğru olabilir soğukta rölanti tutmaması vs tolenin özelliklerine benziyor

kanka f1 de kullandıgı blok m10 olması lazım

Techturkey.com Post 14

[senna]

Mustafa Birsesli´isimli üyeden Alıntı kanka f1 de kullandıgı blok m10 olması lazım

abi yanlış yazmışım m12 olması lazımdı dimi? m20 niye yazmışım anlamadım

Techturkey.com Post 15

[Eriador]

son motor kural değişikliğinde 2006 da 3.0 v10 lar vardı sonra yerlerini 2.4 v8 ler aldı ses farkı açıkca belli oluyor v10 lara yazık ettiler .


F1 Engines (v8 vs. v10) - YouTube

burda daha güzel belli oluyor v10 lar

Williams BMW V10 F1 Sound - YouTube


Goodbye V10 engine - YouTube

Techturkey.com Post 16

[KingoAtmo]

Ben yanlışmı anladım yoksa 5 barları mı görmüşler ?

Techturkey.com Post 17

[kifanhom]

Eriador´isimli üyeden Alıntı şöle bi link buldum burda biraz daha fazla bilgi var : Formula 1 (F1) Yakıtlar ve Yağlar-Dr. da VINCI *bonus olsun yakıt pompaları yasaklanmadan önce saniyede 12 litre yakıt yüklüyordu , ozamanlar daha iyidi stratejiler karışık oluyor yarışlar biraz daha keyifli oluyordu

aynen yakıt ikmali , lastik seçimi gibi konularda konulan kısıtlamaların , F1 ruhuna zarar verdiğini düşünüyorum.

Techturkey.com Post 18

[kifanhom]

bu arada farklı bir konu olarak ta en iyi şasi derlemesi de yaparsın sen yakında

Techturkey.com Post 19