Bujilerimizin dilinden

[grkm]

Otomobillerimiz için hep duyduğumuz, çoğumuzun uzun periyotlar içinde değiştirdiği ana parçalardan biridir ama aslı nedir , ne işe yarar , bize ne anlatır bunları merak edenler için ufak bir derleme toparlama yapalım

Içten yanmalı benzinli motorlarda hastanın termometresi gibi bujiler de, motorun sağlık ve performansını gösterirler. Tecrübeli bir mekaniker bu izleri takip ederek birçok sorunun temeline inebilir, yakıt/hava karışımı ve yakıt kalitesi hakkında bilgi edinebilir


Oncelikle bujinin yapısı :



Distribütör den aktarılan akımla, buji nin elektrodundan geçerek sıkışmış hava ve yakıtın ateşlenmesini sağlar. Ateşleme sırasında oluşan yüksek ısı , izolatör sayesinde dışarıya aktarılır. Bu durumda bujinin, ateşleme dışındaki bir diğer görevide yanma odasını soğutmaktır.

İzolasyon burnu (porselen), ateşleme tepe noktasından başlayıp porselenin metal kılıfla birleştiği yere kadar devam eder. Bujinin en sıcak noktası izolatörün üst noktası olduğundan, tepe noktası ısısı erken yada geç ateşlemede kritik bir rol oynar.

Binek araçlarda çalışma ısı aralığı 400C-850derece arasında olmalıdır. Eğer tepe noktası ısısı 400C altında olursa, ortadaki elektrodu çevreleyen izolatör üzerine yapışan (porselen) tortu ve karbon artıklarını yakıp, atamaz. Bu yüzden kalınlaşan tortu tabakası geç ateşlemeye yol açar. Eğer tepe noktası ısısı 850C üzerindeyse aşırı ısınmaya yol açar ve porselen izolatör ısınarak elektrodların erimesine yol açar. Bunun sonucu olarak erken ateşleme, patlama oluşarak motora ciddi zararlar verebilir.

Bu noktada Bujilerin ısı değerleri devreye girer. Her tür benzinli motorun çalışma prensibine göre ısı değerleri mevcuttur. Ateşleme noktasının görünüşü çalışma ısına bağlı olarak değişir. Bujiler için temel üç performans göstergesi vardır:

iyi, erken ateşleme, aşırı ısınma.

Erken ateşleme sınırı ile aşırı ısınma sınırı arasında kalan bölge en uygun çalışma bölgesidir ve bujinin kendi kendisini temizleyebildiği alan olarak adlandırılabilir.
Bu aralıktaki çalışma ısısı buji üzerinde biriken tortu ve karbon bileşiklerinin yakılarak atılabildiği ısıdır..


İzolatör porselen uzunluğu bujinin çalışma ısısı aralığını belirleyen baş faktördür. Porselen uzunluğu uzadıkça absorbe edilen ısı oranı azalır, kısaldıkça artar, ve yanma odasında oluşan ısı silindir çeperlerinden geçerek su kanallarındaki su aracılığı ile soğutulur. Bu durumda bujinin optimum çalışma ısısı yüksektir diyebiliriz ve sıcak buji tipine girer. Sıcak tipte bujiler porselen üzerindeki ısıdan çok yanma odasının ısısı sayesinde üzerindeki tortu ve karbon birikintilerden kurtulur, yani kalite ve ateşleme gücü ile tipinin ilgisi yoktur.


Soğuk tipteki bujilerin porselen boyu kısadır ve daha fazla ısı absorbe ederler. Isı daha kısa bir yoldan atılır ve bujinin optimum çalışma ısısı daha düşüktür. Daha soğuk ateşleme düzeyi motorun performans artırımı yapıldığı hallerde, ağır yük taşıma kapasitesi ya da kısa aralıklarla yüksek devirli çalışma ortamına uygundur. Soğuk tip bujiler ısıyı hızla uzaklaştırır ve erken ateşlemeyi engeller, elektrodların erimesini engeller. (Soğuk tipteki bujilerin performansını motorun ısısı etkiler, bujinin çalışma ısı aralığı değil).





Normal olan

Bujimiz bizlere , motorun sağlıklı çalıştığını , buji üzerinde herhangi bir kurum kalmadığını ve dolayısıyla dogru calısma sıcaklıgında işlevini sürdürdüğünü anlatmakta.




Mekanik Hasarlı


Bujimiz gördüğünüz üzere , herhangi bir yabancı obje vasıtasıyla detonasyona uğramış vaziyette. Kötü haber! Kapağın açılıp, başka bir yabancı maddenin pistonlara yada gömleğe hasar verip vermediğini kontrol etmek gerekiyor. Aynı zamanda subab yuvaları da kontrol edilmeli.




Aşırı Yağlanmış

Genellikle gömleğin yada pistonun bileziginin aşınması sebebiyle yağın üst yüzeyde çok barınmasından dolayı bujinin yağlanması söz konusu olur. Bu durumda işlevini tam yerine getiremez. Aynı zmnda karter havalandırma valfinin çalışmadığı yada yarım işlev gördüğü durumlarda , karterde biriken basınçlı yağın üst kısma çıkma durumu da olağandır ve sonucunda bujiyi bu hale getirir. Bu durumda da PCV(krank hava dönüşümü) ninde kontrol edilmesi gerekir. Resimdeki hal söz konusu ise açılıp , yatakları kontrol etmekte faydalı bir iş olacaktır.




Aşırı Isınmış


Genelde zayıf kalan sogutmalarda , çok fakir karışımda ve aşırı avans verilmiş ateşleme sonucu buji aşırı ısı sonucu tahrip olur. Sıcak tip buji bile seçilmiş olsa bile bu şartlar tekrarlanması dahilinde aynı bujiyle karşılaşmanız size süpriz olmayacaktır. Bu durumda yazılımın , intake sisteminin gözden geçirilmesi gerekir.



Iletkeni Donuklaşmış

Bu donuklaşmalar yada porselenin cam gibi olup iletkenliğini yitirmesi durumda genelde iletken sarı renge bürünür. Bu ise bize buji ısısının hızlı ve ağır koşulda aniden yükseldiğini gösterir. Sonuç olarak buji iri ufaklı yakabildiği parçacıkları yakamaz hale gelir ve iletken tabakaya yapışarak, aşırı ısınmalar sonucu bu tabakayı eritir. Bununla birlikte ateşlememeler ortaya çıkar.



Detonasyon

Patlamanın olağan zamanlaması dışında , aşırı ısınma ve ateşleme zamanlaması hatası sonucu anormal şiddette tekrar olmasıyla birlikte vuruntu (avans vurma) oluşur. Bu ekstra patlamanın sonucunda karışımı sıkıştıran piston büyük bir basınç uygulanır. Avans vurma şiddeti arttıkça piston ve yüzeyi hasar görmeye başlar. Kısacası Detonasyon, motorun sağlığına en büyük zarar veren hadise olarak adlandırılabilir.



Kurum Bağlamış

Zamanla yağmış yağ ve yakılamayan moleküllerin buji yüzeyine yapışması sonucu buji kurum bağlar ve işlevini kaybeder..



Aşınma

Aslen bu buji görevini iyi yerine getirmiş fakat , artık değişme zamanı gelmiş.




Kaynak :

http://www.verrill.com/moto/sellingg...colorchart.htm



TechTurkey.com

Techturkey.com Post 1

peki buji kabloları ve bobinler ne sıklıklarla değiştirilmeli?

Techturkey.com Post 2

[grkm]

Bildiğim kadarıyla bunun belli bir periyodu yok. Kablo zaman içinde deforme olabilen birşey ancak komple seti aldığınız zaman maliyette yüksek olacaktır. Yine de kabloyla ilg. bir problemi kendinizde anlayabilirsiniz. Iyi voltaj iletmeye kablolar, perf düsüklüğü , yakıt artışını bir arada getirir. Içinize sinmeyen bir durum olduğu zaman bakımlar sırasında kontrol ettirebilirsiniz.

Techturkey.com Post 3

saol kardeşim.

Techturkey.com Post 4

[outlaw]

asiri yaglanma durumunda , karterdeki yağında git gide azalmasi olagandir bu durumda deil mi ? ayrica bujileri cikardigimiz vakit , gene simsiyah ve biraz "islak" olmasida yag probleminin habercisimidir ?

Techturkey.com Post 5

peki normal 1 araca atmosferk belirli mod. sonra chip,headers,filtre vb...
buji yapmanında getirisi olurmu weya ne gibi olur hp gibi mi ?

Techturkey.com Post 6

[Ahmetfikri]

bir soruda benden iridium buji stokc motorda fark edermi

Techturkey.com Post 7

[SDR]

Stock motorda pek bir getirisi olduğu söylenemez ama ateşlemenin mümkün olduğu kadar iyi olması motorun sağlığı ve verimliliğin açısından gerekli.

Techturkey.com Post 8

[MiaMi]

Bugün 4 pistondaki bujimi değiştirdim. Gayet güzel kurumluydu

Techturkey.com Post 9

[senna]

passatturbo, bobinlerinle kullanabilirsin fakat sende ne problem oluşuyor bakmak lazım çok dayanıklı olmayabilir orijinal bobinlerin bu yüzden iridyum buji ile sorun yaşıyor olabilirsin ayrıca özellikle aşırı besleme otomobillerde eğer bujide iyileştirme yapıyorsanız atlamamanız gereken bi elemanda ignition amphi, bence kullanın daha çok faydasını görürsünüz özellikle yüksek basınç ve yüksek devirlerde missfire varsa onu keser ve tırnak aralığında briaz daha agresif seçenekleri deneyebilirsiniz(kullandığınız ecuda büyük rol oynuyor)

birde 3. silindir contadan yağ veriyor demişsiniz ustana söle bence bir an önce değiştir silindire yağ alman demek segmanlarının daha fazla yağ ile karşı karşıya olması demek buda zamanla sıcaklığın etkisiyle kurumlanma yaparak segmanların hareketini kısıtlayıcı etkilere yol açabilir dahada önemlisi alınan yağ yüzünden kompresyon artışı olabileceği için yüksek basınçlarda yada düşk basınçlarda motoru kırma riski doğacaktır öyle küçük bir olay değil bir an önce değiştir contanı eğer contandan kaynaklanıyorsa


iridyum buji stock motorlarda bir nebze işe yarar fakat çok fazla şey beklemeyin çünkü stock motorda sorunsuz şekilde kullanılabilecek bujiyi motor üreticisi koyuyor motora tabi üretim maliyetleri vs yüzünden iridyum buji gibi birşeyi fabrika çıkışı kullanmaları çok zor tabi birde gereksinim meselesi çok gerekli değil bana göre eğer ateşleme sisteminiz gerçekten güzel şekilde çalışıyorsa

Techturkey.com Post 10

[Ahmetfikri]

yeni konu açmak istemedim burdan sorayım arabanın geciken kış bakımını yaptırdım bujileri 5bin km daha gideceğini söyledi ustam ama hafif yağ yakma varmış oda lpgden kaynaklana bilir dedi

lpg yağ yaktırırmı??

Techturkey.com Post 11

nasıl bi patlama bu?

Techturkey.com Post 12

Guzel konu saol

Techturkey.com Post 13

[-ER-]

Güzel paylaşım eline sağlık görkem.
Bu gün discovery de yapılışınıda izledim bu konu üstüne cilası oldu

Techturkey.com Post 14

[Murat]

peki dereceli ve pston takılan arabada buji seçimi nsıl olmalı?anladığım kadarı ile olms gerekenin daha soğuk olanını seçmeliyiz?

hangisi soğuk, hngisi sıcak nasıl biliriz?

Techturkey.com Post 15

piyasada perfonmasn bujileri olarak gecen bujilerin normal bujilerden ne farkı var ve stock motorlarda bu bujileri kullanarak herhangi bir fayda yada rahatlama gorebilirmiyiz acaba ?

Techturkey.com Post 16

[senna]

altugsenel´isimli üyeden Alıntı piyasada perfonmasn bujileri olarak gecen bujilerin normal bujilerden ne farkı var ve stock motorlarda bu bujileri kullanarak herhangi bir fayda yada rahatlama gorebilirmiyiz acaba ?

uygun ateşleme elemanlarıyla takviye ederseniz bir miktar kazanç elde edebilirsiniz fakat sadece bu işlemlerle çok şey kazanamazsınız

Techturkey.com Post 17

[ahmet3425]

guzel bilgiler paylasım icin tşkler...

Techturkey.com Post 18

senna´isimli üyeden Alıntı uygun ateşleme elemanlarıyla takviye ederseniz bir miktar kazanç elde edebilirsiniz fakat sadece bu işlemlerle çok şey kazanamazsınız

teşekkürler

Techturkey.com Post 19